أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ

Hakkında

Kur'an Semantik Graf, Kur'an'ın 6.236 ayetini bir graf veritabanına yükleyip ayetler arasındaki anlam ağını keşfedilebilir kılar. Bir ayeti sorguladığınızda yalnız o ayeti değil, ona anlamca, dilbilimsel ve tefsir açısından bağlı ayetleri de getirir; ayrıca anlam bazlı (semantik) arama yapar.

Altyapı

Uygulama şu teknolojilerin üzerine kurulu:

Neo4j (graf veritabanı)
6.236 ayet ve aralarındaki ilişkiler düğüm-kenar olarak; ayrıca vektör indeksi (anlam araması) ve tam-metin indeksi (BM25) aynı veritabanında.
FastAPI (Python backend)
Grafı sorgulayan, arama/ilişki/analiz uç noktalarını sunan HTTP katmanı.
Next.js + React (arayüz)
Bu arayüz; arama, graf görselleştirme (2B/3B), dizinler ve analiz sayfaları.
multilingual-e5-base (768 boyut)
Türkçe ve Arapça'yı aynı anlam uzayında temsil eden çok dilli embedding modeli — semantik aramanın ve benzerlik sinyalinin temeli.

Veri kaynakları

Metin, morfoloji, konu etiketleri, tefsir, ses ve âlim-onaylı ilişki verileri açık kaynaklardan bir araya getirildi:

quran-json (QuranEnc kaynaklı)
Arapça metin (Osmani imla) + sure meta + temel Türkçe meal (Diyanet).
Tanzil
Yapısal metadata (cüz, sayfa, rükû, secde, nüzul sırası) + ek Türkçe mealler (Elmalılı, Öztürk, Ateş, Yıldırım).
Quranic Arabic Corpus (QAC) morfolojisi
Kelime kelime kök/lemma/sözcük türü ve gramer öznitelikleri (i'rab-lite).
QSAC anlamsal etiketleme
Ayet→konu etiketleri ve konu hiyerarşisi (338 konu, alan→kategori).
quran.com API v4
Kelime kelime Türkçe meal/transliterasyon + kelime düzeyi ses zaman damgaları (senkron okuma).
tafsir_api (Al-Muhtasar, Tefsir Merkezi)
Ayet başına özlü Türkçe tefsir.
QurSim (Sharaf & Atwell 2012)
İbn Kesir tefsirinde elle ilişkilendirilmiş ~7.300 ayet çifti — 8. ilişki sinyali + ağırlık kalibrasyonu.
Mutashabihat veri seti
Lafzen benzer ayet çiftleri — mükerrer/benzerlik eşiğinin doğrulanması.
cdn.islamic.network · verses.quran.com
Alafasy sesli okuma (ayet ve kelime düzeyi).

Arama nasıl yapılır?

İki mod var. Hibrit arama üç aramayı birleştirir: BM25 (klasik tam-metin — birebir kelime eşleşmesi), vektör (anlam benzerliği — embedding) ve konu eşleşmesi; bu üç sıralama Reciprocal Rank Fusion (RRF) ile tek listede birleştirilir. Semantik mod ise yalnız vektör benzerliğini kullanır. Özel isim içeren sorgularda (Musa, Firavun) hibrit belirgin şekilde daha isabetlidir; embedding'ler özel isimlerde zayıftır. Ayrıca kök:صبر veya isim:مُوسَى gibi ön eklerle doğrudan kök/isim araması yapılabilir.

Yakınlık derecesi neye göre?

"İlişkili ayet" tek bir ölçüden değil, sekiz bağımsız sinyalin ağırlıklı birleşiminden gelir. Her ayet için bu sinyaller hesaplanıp en güçlü komşular kalıcı bir ilişki olarak yazılır; kartlardaki rozetler hangi sinyalin devrede olduğunu gösterir.

1
Anlamsal benzerlik
Her ayetin embedding vektörü; kosinüs benzerliğine göre en yakın ayetler. En güçlü sinyal.
2
Ortak kök
Aynı nadir Arapça kökü paylaşmak güçlü bir dilbilimsel bağdır (nadir kök daha ağırlıklı).
3
Ortak konu
QSAC konu etiketlerini paylaşan ayetler (IDF ağırlıklı — nadir konu daha değerli).
4
Mushaf bağlamı (siyak-sibak)
±2 komşu ayet küçük bir taban skoru alır; içerik sinyalleriyle birleşince üste çıkar.
5
Pasaj paralelliği
İki ayetin ait olduğu tematik bloklar benziyorsa — aynı kıssanın farklı surelerdeki anlatımı.
6
Mükerrer cezası
Neredeyse birebir tekrar eden çiftler negatif ağırlık alır; özgün eşleşmelerin altına iner ama 'mükerrer' etiketiyle tutulur.
7
Ortak özel isim
Aynı özel ismi (Musa, Firavun, Meryem…) anan ayetler; IDF ağırlıklı, çok geçen isimler (Allah) elenir.
8
Tefsir bağı (QurSim)
İbn Kesir'in tefsirinde elle ilişkilendirdiği ayet çiftleri — 'âlim onaylı' sinyal.

Konu ve kök sinyalleri IDF ağırlıklıdır: nadir bir kök/konu, her yerde geçenden daha güçlü sayılır. Ağırlıklar tahminle değil, QurSim'in âlim-onaylı ayet çiftlerine karşı kalibre edilerek ölçüldü — yani "doğru" ilişkileri en çok yakalayan ağırlık kombinasyonu seçildi.

Yapay zekâ ile yapıldı

Bu projenin tamamı — veri toplama ve işleme boru hattı, graf modeli, backend uç noktaları, arayüz tasarımı ve bu metin — yapay zekâ (Claude) yardımıyla geliştirildi. Amaç, açık kaynak Kur'an verilerini modern bir graf + anlam arama altyapısıyla herkes için keşfedilebilir kılmaktır.

İletişim

Bir sorunuz varsa ya da yanlış olduğunu düşündüğünüz bir şey fark ederseniz, bize e-posta atabilirsiniz. Ulaşmaktan çekinmeyin:

zeydboraa@gmail.com
Aramayı dene← Tanıtım sayfası